3. REKTÖR PROF. DR. CELÂL SARAÇ

1906 yılında Bağdat´ta doğan (ve Urfa´da büyüyen) Mustafa Celâl SARAÇ, Urfa´lı müftü-Müderris Abbas Vâsık Efendi ile Bahire Hanımefendinin oğlu olup ilk ve orta öğrenimini Urfa´da tamamlamıştır. 1922-1923 öğretim yılında Urfa´nın Vatan ilkokulunda matematik öğretmenliği yapan C. SARAÇ, 1926 yılında Adana lisesinden mezun olmuş ve İstanbul Yüksek Mühendis Mektebinde (bugünkü İstanbul Teknik Üniversitesinde) yüksek öğrenime başlamış ancak Milli Eğitim Bakanlığının açtığı yarışma sınavını kazanarak Aralık 1927´de Fransa´ya gönderilmiştir. Ocak-Temmuz 1928 arasında Dijon Carnot Lisesi Mathematiques Speciales sınıfında okuyan C. SARAÇ,Kasım 1928´de Dijon Üniversitesi Fen Fakültesi Matematik-Fizik-Kimya dalında öğrenime başlamış ve Kasım 1932´de mezun olmuştur.Bu arada Dijon Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde Prof. Gaston BACHELARD tarafından verilen Bilim Felsefesi ve Bilim Tarihi derslerine de, bu konulara olan ilgi ve merakı nedeniyle, bir yıl devam etmiştir.

Kasım 1932´de Adana Lisesi Fizik-Kimya öğretmeni olarak göreve başlayan C. SARAÇ, 1933´de başlayan Üniversite Reformu nedeniyle İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Genel Fizik Doçentliğine naklen atanmıştır. Bu arada 1936-1942 yılları arasında Maltepe Askeri Lisesi´nde ek görevle fizik öğretmenliği de yapan Doç. C. SARAÇ, 1942´de Ankara´da milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Öğretim Şube Müdürlüğü ve Gazi Eğitim Enstitüsü Genel Matematik Öğretmenliğine naklen atanmıştır.

Kasım 1932´de Adana Lisesi Fizik-Kimya öğretmeni olarak göreve başlayan C. SARAÇ, 1933´de başlayan Üniversite Reformu nedeniyle İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Genel Fizik Doçentliğine naklen atanmıştır. Bu arada 1936-1942 yılları arasında Maltepe Askeri Lisesi´nde ek görevle fizik öğretmenliği de yapan Doç. C. SARAÇ, 1942´de Ankara´da milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Öğretim Şube Müdürlüğü ve Gazi Eğitim Enstitüsü Genel Matematik Öğretmenliğine naklen atanmıştır.

1943 yılı Eylül ayında açılan Ankara Üniversitesi Fen FakültesiFizik Profesörlüğü´ne ve M.E. Bakanlığı Talim-Terbiye Dairesi üyeliğine atanan Prof. C. SARAÇ, Gazi Eğitim Enstitüsündeki fizik öğretmenliğini de ek görevle sürdürmüştür. 18.06.1946 tarihinde 4936 sayılı Üniversiteler Kanunu´nun yürürlüğe girmesi ile yalnız A.Ü. Fen Fakültesi Tecrübi Fizik Enstitüsü Müdürü olarak akademik göreve devam eden Prof. C. SARAÇ, 1951-1953 yılları arasında A.Ü. Fen Fakültesi Dekanlığı, 1951-1958 arasında A.Ü. Senato üyeliği yapmıştır. Nisan 1961-Nisan 1962 arasında İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü (bugünkü Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi) Müdürlüğü de yapan Prof. C. SARAÇ, 01 Ekim 1962´de A.Ü. Fen Fakültesi Tecrübi Fizik Enstitüsü Müdürlüğünden Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Genel Fizik Kürsüsü Profesörlüğüne terfian nakledilmiştir.

Ege Üniversitesinde Genel Fizik kürsüsünü fiilen kuran ve geliştiren, Teorik Fizik Kürsüsü Profesörlüğünü de vekâleten yürüten Prof. Celâl SARAÇ, 11 Aralık 1963´de Ege Üniversitesi Rektörlüğü´ne seçilmiştir. Rektörlük görevi 27.10.1965´de tamamlanan Prof. SARAÇ, 1973 yılına kadar Üniversite Senato üyeliği de yapmış olup 13 Temmuz 1976´da yaş haddinden emekli olmuştur.

Diğer Ek Görevler

M.E. Bakanlığı Yayın Müdürlüğü Klasikler Tercüme Bürosu Üyeliği (1946-1962), Ankara Radyosu Ahlâki Musahabeler Komisyonu Başkanlığı ve aylık radyo konuşmaları (1952-1958), Ege Üniversitesi Arkeoloji Enstitüsü Müdürlüğü (1964-1976).

Yurtdışında Kısa Süreli Araştırma-İnceleme Görevleri

Almanya Heidelberg Üniversitesi (1931), Berlin Üniversitesi (1936), Fransa Dijon Üniversitesi (1938 ve 1939), Amsterdam/Hollanda Bilim Tarihi Kongresi (1950), Brüksel/Belçika Mekanik Kongresi (1956), Münih Bilim ve Teknik Tarihi Kütüphanesi (1956), Dijon Fen Fakültesi ve Paris Ölçüler ve Ağırlıklar Enstitüsü (1960 ve 1966), Heidelberg Üniversitesi (1969), Avrupa Üniversitesi Rektörleri Toplantısı (1964), Montreal/Kanada´da Uluslararası Üniversiteler Birliği Toplantısı (1970).

Prof. C. SARAÇ, 9 tercüme ve 5 telif olmak üzere 14 kitap, 4´ü Fransızca olmak üzere 34 bilimsel makale yanında çeşitli popüler makaleler de yayımlamıştır. Bilim tarihi alanında araştırma ve yayın faaliyetleri de bulunan Prof. C. SARAÇ Fransızca ve Almanca dillerinden başka, Bilim Tarihi araştırmalarına yetecek derecede, Arapça ve Farsça da bilirdi.

23.7.1937 tarihinde Hadiye Hanımefendi ile evlenen Prof. C. SARAÇ, Viyana Uluslararası Atom Enerjisi Kurumunda Nükleer Fizikçi Dr. İlhan SARAÇ, Ziraat Mühendisi Fatma Gül SARAÇOĞLU ve Bilgisayar Yüksek Mühendisi Hasan SARAÇ´ın babalarıdır.

Prof. Celâl SARAÇ 22.08.1998 tarihinde 92 yaşında iken İstanbul´da vefat etmiştir.